Λίγα λόγια για την Φραγκοσυκιά

Γενικά

Η φραγκοσυκιά ‘opuntia ficus indica’ προέρχεται από το Μεξικό. Στην Ευρώπη ήρθε από τους ισπανούς θαλασσοπόρους το 1500 μ.Χ .Στις χώρες της Μεσογείου διαδόθηκε ταχύτατα σε σημείο τέτοιο ώστε να αποτελεί βασικό στοιχείο του μεσογειακού τοπίου. Είναι το φυτό του μέλλοντος, προσφέρει μέγιστη προστασία του περιβάλλοντος και διαρκή πράσινη εικόνα στα ξηρά και άνυδρα τοπία. Είναι φυτό χυμώδες, δέντρο που φθάνει τα 3-5 μέτρα. Η φραγκοσυκιά φύεται περίπου στην μισή Ελλάδα, ευδοκιμεί στα ξηρά εδάφη χωρίς να έχει ανάγκη από επιπλέον πότισμα. Τα επικλινή και αβαθή εδάφη, τα ασβεστολιθικά, τα φτωχά σε οργανικές ύλες οξέα ή αλκαλικά, τα ηλιόλουστα, τα βραχώδη και καλώς στραγγιζόμενα, τα πετρώδη τα αμμώδη, οι βουνοπλαγιές είναι οι χώροι που ευδοκιμεί και κυριαρχεί.

Καρποφορία-αποδόσεις

με στρεμματική απόδοση στην καλλιέργεια της φραγκοσυκιάς να κυμαίνεται κατά μέσο όρο από 2 έως 3 τόνους, τα έσοδα ανά στρέμμα σε ετήσια βάση μπορούν να προσεγγίσουν τα 1700 ευρώ. Οι τιμές στη διεθνή αγορά ποικίλουν ανάλογα με την προσφορά και την ζήτηση. Οι καρποί της πωλούνται από 2-5 ευρώ το κιλό, ενώ τα κλαδόφυλλα που χρησιμοποιούνται για ζωοτροφή η τιμή τους εξαρτάται από το μέγεθός τους από 0.70 έως 70 ευρώ το τεμάχιο. Το αλκοολούχο ποτό που παράγεται από το φραγκόσυκο από 3-6 ευρώ το λίτρο. Το φραγκόσυκο καρποφορεί μετά το 3ο έτος και έχει σε πλήρη παραγωγή αποδόσεις 100-150 κιλά ανά φυτό. Το φυτό είναι σε πλήρη παραγωγή μετά το 7ο έτος. Σε αρδευομένη καλλιέργεια μπορεί να επιτευχθεί παραγωγή 3000-4000 κιλά το στρέμμα. Η συγκομιδή των καρπών αρχίζει από τα τέλη Αυγούστου για τους καρπούς της πρώτης άνθισης και από τον Σεπτέμβριο έως τον Δεκέμβριο για τους καρπούς της δεύτερης άνθισης. Η συγκομιδή γίνεται με κοπή των καρπών. Στη συνέχεια γίνεται απομάκρυνση των αγκαθιών ώστε να διατεθούν στο εμπόριο.

Πολλαπλασιασμός –Καλλιέργεια

η εγκατάσταση της φυτείας προϋποθέτει την ισοπέδωση του εδάφους, του φρεζαρίσματος και της βασικής λίπανσης. Ο αριθμός των φυτών που φυτεύονται είναι 40 φυτά το στρέμμα. Τα φυτά που έχουν παραχθεί από μοσχεύματα φυτεύονται σε γραμμές που απέχουν μεταξύ τους 5 μέτρα. Οι αποστάσεις των φυτών επάνω σε κάθε γραμμή είναι 5 μέτρα φυτό απο φυτό, ώστε να διευκολύνονται οι διάφορες καλλιεργητικές εργασίες. Οι καλλιεργητικές αυτές εργασίες είναι το κλάδεμα, η απομάκρυνση των ανώριμων καρπών, η συγκομιδή κ.λ.π. Οι εργασίες αυτές γίνονται την περίοδο Μαΐου – Ιουνίου. Τα φραγκόσυκα πρέπει να δέχονται το κατάλληλο κλάδεμα ώστε να απομακρύνονται οι βλαστοί που έχουν κακοσχηματισθεί ή φέρουν πληγές ή έρχονται σε επαφή μεταξύ τους. Το κλάδεμα πρέπει να γίνεται την άνοιξη ή στα τέλη του καλοκαιριού. Πολλαπλασιάζεται εύκολα με μοσχεύματα που προέρχονται από βλαστούς ηλικίας ενός ή δύο ετών. Ο πολλαπλασιασμός με μοσχεύματα γίνεται με κομμάτια βλαστών αφήνονται μερικές μέρες ,επάνω στο χώμα στην ύπαιθρο ώστε να επουλωθεί η τομή του βλαστού και κατόπιν φυτεύονται στον αγρό για να αποκτήσουν ρίζες.

Καρπός

Ο καρπός της έχει σχήμα απιοειδές, ωοειδές. Είναι γεμάτος αγκάθια στο περίβλημα, πρόκειται για ένα μέσο αυτοπροστασίας από τους εχθρούς. Είναι σαρκώδης κίτρινος η κοκκινωπός εδώδιμος. Έχει σάρκα γλυκιά χρώματος πορτοκαλί έως υποκίτρινο στην αρχή της ωριμάνσεως και κοκκινωπό προς κοκκινόμαυρο κατά την υπερωρίμανση. Έχει γεύση ευχάριστη, γλυκιά, δροσιστική.

Προστασία του περιβάλλοντος

Η φραγκοσυκιά μπορεί να χρησιμοποιηθεί με διαφόρους τρόπους για την προστασία του περιβάλλοντος. Είναι φυτό αντιδιαβρωτικό και αντιπλημμυρικό και μπορεί να σχηματίσει ανάχωμα σε επικλινή μέρη και βουνοπλαγιές, καθώς και να σκεπάσει γυμνά βουνά. Δεν χρειάζεται καθόλου κόπο και έξοδα στην καλλιέργεια, ώστε να δώσει τούς νόστιμους καρπούς της. Δεν χρειάζεται πολύ νερό και είναι εστία πράσινου σε ερημικά μέρη. Επίσης έχει πρόσθετη ιδιότητα ως αντιπυρική ζώνη.

Χρησιμοποιείται από γλυκό έως και ζωοτροφή

Από το φραγκόσυκο παράγονται από γλυκά,μαρμελάδες, κομπόστες καλλυντικά και φυσικές χρωματικές ουσίες, μέχρι ζωοτροφές και οινόπνευματώδη. Το φραγκόσυκο καλλιεργείται κυρίως για τους καρπούς του. Στο Μεξικό άλλωστε από όπου και κατάγεται, από τους καρπούς της παράγεται η τεκίλα, ενώ οι νεαροί βλαστοί της καταναλώνονται σαν λαχανικό. Επίσης καλλιεργούνται για την παραγωγή μίας κόκκινης χρωστικής ουσίας. Οι καρποί της χρησιμοποιούνται ως φρούτο, αν και υπάρχει μια δυσκολία στην απομάκρυνση των αγκαθιών. Οι καρποί όπως και τα άνθη έχουν μεγάλες ποσότητες βιταμίνης C. Επίσης περιέχει ένα σάκχαρο που δεν κρυσταλλώνει. Από τα φραγκόσυκα επίσης παρασκευάζουν λικέρ, από τους καρπούς και τα άνθη παρασκευάζουν αλοιφές για το δέρμα. Επίσης κυκλοφορούν προϊόντα παράγωγα των φραγκόσυκων όπως είναι τα τυποποιημένα σαρκώδη τμήματα των φύλλων του φυτού σε μορφή φιλέτου ως προϊόντα που είναι πλούσια σε βιταμίνες αμινοξέα και ανόργανα άλατα. Ένα άλλο προϊόν που έχει μεγάλη ζήτηση είναι ένα έλαιο που παράγεται από τους σπόρους του φραγκόσυκου και το οποίο θεωρείται ως ελιξίριο νεότητας .

Θεραπευτικές ιδιότητες για διάφορες παθήσεις του ανθρώπινου οργανισμού

Τόσο η φραγκοσυκιά όσο και οι καρποί αλλά και τα άνθη της έχουν θεραπευτικές ιδιότητες. Η χρήση των καρπών δημιουργεί ευνοϊκές καταστάσεις για τον αμυντικό σύστημα του οργανισμού.

Πώς να καθαρίσετε το φραγκόσυκο

Το δυσκολότερο πρόβλημα για να απολαύσει κανείς το φραγκόσυκο είναι ο καθαρισμός. Το μυστικό για να καθαριστεί το φραγκόσυκο από τον τόσο οπλισμένο με αγκάθια φλοιό, είναι απλό. Επιτυγχάνεται με τρείς τομές επί του καρπού. Οι δύο στα άκρα είναι βαθιές και η τρίτη ενώνει τις δύο προηγούμενες και είναι ρηχή, όσο το πάχος του φλοιού.
Το φραγκόσυκο έχει σχήμα αυγοειδές. Με τις τομές Α και Β επιτυγχάνουμε να μετατρέψουμε το αυγοειδές σχήμα σε κυλινδρικό. Η τομή Γ τέμνει καθέτως τον φλοιό, ο οποίος με ένα απλό τράβηγμα αποχωρίζεται του καρπού.